Konya Kanal Tedavisi

Kanal tedavisi tekrarlarının başarılı olamama ihtimali var mıdır?
Kanal tedavisi tekrarlarının başarılı olabilmesi bir endodontistin yetenek, bilgi ve donanımına direk bağlı olsa da, tedavi ilk defa yapılırken meydana gelmiş olabilen bir takım iatrojenik (hekim kaynaklı) hatalar, tedavinin yenilenmesine olanak tanımayabilir.

Kök kanalları şekillendirilirken kanal anatomisinin bozulmuş olması, kanal içerisinde kanal aleti kırılması ve çıkartılamayacak olması ya da kanal içersine günümüzde popüler olmayan, kanaldan sökülemeyen bir takım kanal dolgu malzemelerinin kullanılmış olmasını bu duruma örnek verebiliriz.

Enfekte Sağlıksız Dişlerin Tedavi Seçenekleri
Kanal tedavisi, kanal tedavisi tekrarı ve endodontik cerrahi dişinizi kurtarabilmenin yollarıdır. Buna rağmen bazen dişleri kurtarmak mümkün olamayabilir ve diş ya da dişler çekilerek yerlerine protez köprü ya da implant gibi suni dişler yapmak gerekebilir.

Doğal dişinizi kurtarmadan önce yapmanız gereken mutlaka bir endodontiste muayene olmak ve tedavi seçeneklerini değerlendirmektir.

Kök kanalı içinde kırılan kanal aleti çıkarılabilir mi ve tedavi yaklaşımı nedir?

Kanal tedavisi sırasında kırılan ve kök içerisinde kalan kanal aletlerine oldukça sık rastlanılmaktadır. Kırık kanal aletleri yalnızca radyografi ile tespit edilebilmektedir. Genellikle hastalar, tedavi sırasında alet kırıldığı zaman diş hekimi tarafından bilgilendirilmemiş ise bir başka hekimin hastaya bunu söylemesi sonucu hasta kötü bir sürprizle karşılaşmaktadır. Burada kanal aleti kıran hekime durumu hastaya bildirmediği için kızmak zordur çünkü hastanın gösterdiği reaksiyon doğal olarak sert ve suçlayıcı olabilmektedir.

Aslında en doğrusu diş hekiminin zorlanabileceğini düşündüğü vakaları en başından endodonti uzmanına yönlendirmesidir ancak ne yazık ki bu konu çoğu diş hekimi tarafından ciddiye alınmamaktadır.

Bunun yanında kırık kanal aletinin kök kanalı içerisinde kırılmasının vücuda herhangi bir yan etkisi, zararı yoktur. Bu durum sadece dişi ilgilendirir ve olabilecek en kötü senaryo dişin kaybı yani çekimidir.

Kanal aletleri neden kırılabilir?

Kanal tedavisi her şeyden önce diş hekimliğinin en hassas branşıdır. Hata yapma payı oldukça yüksektir ve tedavi sırasında kullanılan malzeme kalitesi kadar hekimin tecrübe ve konsantrasyonu çok önemlidir.

(a)Kanalaletlerininbirdençokdefakullanılmışolması
(b) Tedavi sırasında kanal aletlerinin aşırı kuvvet uygulanarak kanal içerisinde zorlanması
(c) Tecrübesiz ellerde yanlış kullanım
(d) Çokdüşükbirolasılıklakanalaletifabrikasyonhatası
gibi faktörler başlıca sebepler arasındadır.

Diş hekimleri genel olarak kanal aleti kırıldıktan sonra paniğe kapılırlar hastaya dişin kaybının söz konusu olabileceğini söyleyerek hastayı en kötü senaryoya hazırlarlar fakat kanal aletinin kırık olduğundan bahsetmek istemezler.

Etik olan ise durumu izah edip hastayı bir kanal tedavisi uzmanına

Kanal aleti kırıldıktan sonra çıkartılabilir mi?

Kırık kanal aletinin çıkartılabilmesi hekimin bu konuda yeterli tecrübeye, en başta mikroskop olmak üzere özel aletler ve cihazlara sahip olması ile mümkündür.

Tedavide, kanal tedavisi uzmanının becerisi, mikroskop kullanımı, kırılan kanalaletinincinsi,kökkanalıiçerisindekipozisyonu,dişin daha sonra tamir edilip edilemeyeceği gibi bir takım faktörler belirleyicidir.

Kanalaletininçıkartılamaması,dişinçekilmesigerektiğianlamına gelmez. Eğer diş restore edilebilecek yeterli dokuya sahipse, yeterli kemik desteği varsa ve herhangi kronik ya da akut enfeksiyon yoksa dişin tamir edilerek takibi söz konusudur.

Endodontik cerrahi yöntemleri de (apikal kök cerrahisi) duruma göre tercih edilerek hastanın dişini kullanması sağlanabilir. Burada hasta ve hekimin karşılıklı iletişimi önemli rol oynar.

Kanal tedavisinde tek kullanımlık aletlerin önemi

Endodontide kullanılan aletlerin temizlenmesi ve sterilize edilmesinde uygulanan protokoller vardır. Bununla birlikte, bu prosedürlerden her zaman tutarlı netice almak zordur, ve bunları yapan asistanla- rın yaralanma riskleri de vardır.

Dünyada birçok ülkede bulunan devlet kurumları tek kullanımlık endodonti aletlerinin kullanılmasını önermektedirler. Bu uygulama ihtiyacı, sterilizasyonda ortaya çıkan zorluklardan ve hastalıkların bulaşma tehlikesinden kaynaklanmaktadır.

Bu aletlerin tekrar kullanılmasında ortaya çıkan diğer bir risk de aletlerin kırılma veya ayrılma riskinin bulunmasıdır. Birden fazla kez kullanılan aletlerde bu risk artmaktadır. Aletlerin kaç kez kullanıldığını takip etmek ve ne kadar yıprandıklarını anlamak çok zor olabilir. Yapılan çalışmalar açıkta göstermektedir ki eğelerin verimlilikleri her kullanım sonrasında düşmektedir ve kanal içinde kırılan aletler kanalın tamamen temizlenmesini engellemektedir.

Hastaların büyük çoğunluğu tek kullanımlık kanal aletleri kullanılması için biraz daha fazla ödeme yapmaya razıdırlar. Bu da daha iyi netice alınmasını ve yüksek bakım standardını sağlamaktadır.

Kanal Tedavisinin Komplikasyonları Nelerdir ?
Kanal tedavisinin kısa dönem yani tedavi yapıldıktan hemen sonraki komplikasyonları birçok tedavide olabileceği gibi hafif hassasiyet, ağrı ve nadiren tedavi olan bölgede anesteziye ya da tedaviye bağlı şişlik ile sınırlıdır.

Orta vadede dişlerde fonksiyon sırasında hassasiyet nadiren görülebilmektedir. Burada dişin yansıra dişetinin sağlığı ve hastada diş sıkma ya da kapanış bozukluklarına bağlı tedavi dışı faktörler de etkili olabilmektedir.

Uzun dönemde kanal tedavisi yapılan dişlerde oluşabilecek en önemli komplikasyon dişlerde oluşabilecek kırıklardır. Özellikle tedavi sonrasında dolgu malzemeleri ve kaplamalar ile yeterince iyi restore edilemeyen dişlerin dikey olarak kırılması söz konusu olabilmektedir. Burada kanal tedavisi yapıldıktan sonra dişin tamirinin çok iyi yapılması gerekmektedir.

Iyi restore edilmeyen dişler dolgu ve diş arasından bakteri girişine olanak tanıyacağı için kanal tedavisinin de başarısızlığına neden olabilir .

Doğal Diş Korunmalı mı Yoksa İmplant mı Yapılmalı?

Oluşabilecek çürükler ya da kök kırıklarını önlemek adına bir dişin yerine implant yerleştirmek basit bir çözüm gibi görünse de, uzman diş hekimlerinin doğal dişleri mümkünse korumak ve ağızda tutmak istemesinin önemli sebepleri vardır.

Bundan belki 20 yıl önce diş hekimleri dişleri çekmekten yana tecihlerini kullanmaktaydı çünkü onlarıkurtarabilmebecerileriveimkanlarısınırlıydı. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte kanal tedavilerinin başarı oranı %80- 98 arasında değişmektedir.

İmplant, dişin kanal tedavisi ile kurtarılması mümkün olmadığı hallerde iyi bir alternatif olabilir. Kanal tedavisi ile implant birbirlerine alternatif tedaviler değildir. Ayrıca yapılan bilimsel çalışmalarda İmplant ve kanal tedavilerinin başarısı eşit olarak bulunmuştur. Ancak bazı diş hekimleri için üzücüdür ki dişleri çekerek implant yapmak kanal tedavisi yapmaktan daha kolay olduğu için bu yönde yanlış bir eğilim vardır.

Diş ve İmplant aynı şey değildir. Aralarındaki en önemli fark dişin kendi çevreleyen bir periodontal ligamente sahip olmasıdır. Bu ligament dişi kemiğe bağlayarak bir şok emici görev üstlenmektedir. Peridontal ligament (bağ dokusu) olmadan dişin üzerine dokunduğunuzda ya da bastırdığınızda ne kadar sert ısırdığımızı hissedemeyiz. Eğer bir diş ve etrafındaki periodontal yapı bozulmamış ise, onları muhafaza etmek için her türlü çabayı harcamamız gerekir. Çünkü implant bu periodontal yapıyı restore edemez ve bu dokuların kaybı başka sorunlar yaratır.

Periodontal ligamnetin hissedebilme fonksiyonu bize kanal tedavili dişlerimiz dahil o diş ile ilgili birşeylerin yanlış olduğu hissini verir. Diş çok sert bastırılırsa ligament hisseder. Dişin etrafında enfeksiyon varsa ligamnet yine hisseder. Bu bakımdan periodontal ligamnetin varlığı diş sağlığı açısından çok önemlidir. Birçok vakada özellikle diş eksikliklerinin implant ile giderilmesi en ideal yöntem olabilir. Fakat dental implant üreticileri ve hekimler bu tedavi seçeneklerini topluma iyi anlatmalıdır. Çünkü implantlar

komplikasyonsuz tedaviler değillerdir ve her tedavi gibi mutlaka sonrasında takipleri gereklidir. İmplantlar sonrasında da komplikasyonların olabileceğini bilmek bazı durumlarda uzmanların ‘’doğal dişlerimizin kurtarılmasını‘’ neden önerdiklerini anlamamıza yardımcı olacaktır.

Peri – implantitis, implant yüzeylerinde bakteri üremesi/birikmesiile kronikiltihabavesonucunda kemik kaybına neden olan bir hastalıktır. Birçok insan peri implantitis hakkında bilgilendirlmedikleri için böyle bir komplikasyonun farkında değillerdir. Tıpkı doğal dişlerin periodontitisi gibi her iki durumda diş ya da implant kaybına sebep olmaktadır. Bu bakımdan periodontal ligament dişin etrafındaki kemiğin korunması bakımından çok önemlidir.

Kanal Tedavisi Süresi
Kanal tedavisi günümüzde gelişen teknoloji, kullanılan cihaz ve malzemeler sayesinde bir endodontist tarafından %90 oranında tek seansta tamamlanmaktadır. Seansın süresi dişin kök anatomisi, kök ve kanal sayısına bağlı olarak değişebilmekte, ortalama 1 saat sürmektedir. Mikroskop altında yapılan tedaviler, kırık kanal aleti çıkartma, bazı kanal tedavisi tekrarları ve apikal rezeksiyonklar ise 90 dakikayı bulabilmektedir.

Bunun haricinde kronik iltihaplı (periapikal lezyon), fistül yolu bulunan, apseli ya da pulpa dokusunun canlılığını kaybettiği (pulpa nekrozu) düşünülen dişlerde tedavi genellikle 2 seansta tamamlanmaktadır.

Sıklığı az olmakla birlikte, üçüncü bir seansın gerekli olabileceği çok kompleks kök kanal anatomileri,inatçıenfeksiyon,bazıileriderecedekökrezorpsiyonu travmavakalarıvepulpa ya da kök rejenaerasyon tedavileri de vardır.

Tedavinin hemen sonrasında neler beklenmelidir?

Kanal tedavisi sonrasında, özellikle çiğnerken, hafif ya da orta şiddette köklerin olduğu bölgede bir hassasiyet yaşamanız normaldir. Bu da kök uçlarının iyileşme tepkimesine ve anestezi iğnelerinin yerlerinden kaynaklanmaktadır.

Bu belirtiler meydana gelirse, hekimin önerisi doğrultusunda 4-6 saatte bir ağrı kesici alınması önerilir.

Tedavinin hemen sonrasında ağız içi uyuşuk olduğundan, dudak ve damaklar ısırılarak kanatılabilir. Tedaviyi takip eden birkaç gün yumuşak yiyecekler tüketilmesi önerilmektedir.

Ağız hijyenine dikkat edilmesi, dişlerin düzenli fırçalanması ve gerekli durumlarda diş ipi kullanılması gerekmektedir.

Tedavi sonrasında şişlik ve veya ateş olması durumunda antibiyotik tedavisi uygulanabilmektedir.

Dişin tedavi öncesi durumuna bağlı olarak, iyileşme süreci beklenenden uzun olabilir. İyileşme süreci bazı vakalar da birkaç hafta sürebilmektedir.

Kanal Tedavisi

Endodonti (Kanal Tedavisi)

Kanal tedavisi, pulpanın (sinir, kan, lenf damarlarını içeren dişin içindeki yumuşak tabaka) kendini tamir edemeyecek derecede zarar gördüğü durumlarda, hasarlı pulpayı alıp oluşan boş kanalların hareketsiz materyallerle doldurulmasıdır.

Dişin iç kısmında pulpa adı verilen bir sinir kökü yer alır. Bazen yaşanan travmalar ya da meydana gelen çürükler gibi nedenlere bağlı olarak pulpa kendisini yenileyemeyecek kadar fazla zarar görür. Diş çürükleri, kırıklar ya da kronik travmalar nedeniyle dişin canlı dokusu etkilenip iltihaplanırsa ve diş ağızda tutulmak istenirse kanal tedavisi gerekli olur.Yani sinir kökü ölmüş olarak kabul edilir. Dişin kendi doğal yapısında diş sinirini barındıran bazı kanallar bulunur. Kanal tedavisi adını bu kanallardan almakta olup yapılan tedavi ile kanallar ölü sinirlerden temizlenerek özel olarak hazırlanan dolgu malzemeleri ile doldurulmaktadır.

Kanal tedavisi dişlerin kaybedilmemesi için uygulanan, çekimden bir önceki tedavi seçeneğidir. Kanal tedavisi gerektiren dişler genelde çok çürük ve ağrılı olduğundan kolay uyuşmayabilmekte, bu sebeple farklı teknikler kullanılabilmektedir. Komplike bir durum olmadığı takdirde kanal tedavisi tek seansta yapılabilir ancak enfeksiyonu komşu dokulara (kemik, mukoza) yayılmış yani tedavisi için gecikilmiş dişlerde birkaç seans sürebilmektedir.

Kanal tedavisi bitiminden sonra takip döneminde ilk birkaç hafta hassasiyet ve hafif sızlamalar olması normaldir. Ancak uzun dönemde kanal tedavisi görmüş bir diş sinirleri alındığı için dış etkenlerden etkilenmez, ağrı ve acı duymaz. Takip döneminde semptomların şiddeti artıyorsa kanal tedavisi başarısız olmuş demektir. Böyle bir durumdan şüphelenilirse dolgu sökülüp kanal tekrar boşaltılır ve kanal tedavisi yenilenir. Semptomların devam ettiği dişte kök ucunda enfeksiyon mevcut ise kanal tedavisi yenilendikten sonra kök ucu rezeksiyonu (kesilmesi) adı verilen cerrahi operasyon ile tedaviyi desteklemek gerekebilmektedir.

Kanal tedavisi görmüş dişlerin canlı dokusu çıkarıldığından renkleri zamanla matlaşır ve kırılma dirençleri azalır. Kanal tedavisi görmüş dişlerin kırılmaya karşı korunması ve estetiğinin sağlanması adına kaplanmalarında fayda vardır. Bu şekilde korunmaya alınmış ve başarılı kanal tedavisi görmüş dişler uzun süre ağızda kalarak fonksiyon görür.

Günümüzde teknoloji ne kadar ilerlemiş olursa olsun hiçbir yapay madde doğal dişin yerini tutmamaktadır. Kaybedilen doğal dişlerin iadesinde en iyi seçenek implanttır ve bu da maliyeti arttırmaktadır. Bu sebeple kanal tedavisi kurtarılabilecek bir dişin tedavisinde son aşama olarak mutlaka denenmelidir. Dişlerinizin kanal tedavisi ile kurtarılıp kurtarılamayacağını doktorunuz belirleyecektir.

KANAL TEDAVİSİNİN YENİDEN YAPILMASI (RETREATMENT)
Daha önce yapılan kanal tedavisinin yeniden yapılması işlemine Retreatment denir. Retreatment yapılırken eski kök kanal dolgusu tamamen çıkarılır, kanal temizlenir, şekillendirilir ve yeniden doldurulur. Retreatment genellikle daha önce yapılan tedavinin başarısız olduğunu gösteren belirgin işaretler ve semptomlar var ise yapılır. Ancak ortaya çıkabilecek potansiyel bir başarısızlık söz konusu olduğunda da uygulanabilir.  Kanal tedavisinde başarısızlık varsa; klinik olarak dişe dokunmada ve vurmada ağrı, hasta açısından çiğnemede ağrı, şişlik ve radyolojik olarak da kemik dokusunda erime gözlenmelidir. Ancak bu belirtiler varsa, hekim tanı ve teşhisi retreatment gerekiyor şeklinde koyar ve bir tedavi planlaması yapar.

SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

Kanal tedavisi gereken dişteki belirtiler nelerdir?
+ Ağrılı veya ağrısız, diş renginin değişmesi
+ Isırma, dokunma veya itmede dişin acıması
+ Dişte sıcak ve soğuk uyaranlara karşı uzun süreli hassasiyet
+ Özellikle gece kendiliğinden başlayan ağrı
+ Etkilenen dişin civarında şişlik meydana gelmesi
+ Dişin kırılması
+ Yemek yeme sırasında ağrı
+ Dişin olduğu bölgede ve/veya lenf düğümlerinde ağrı, şişlik
+ Bazı durumlarda da hiçbir belirti vermeden klinikte ağız içi ve radyografik muayene ile anlaşılır.

Kanal tedavisi nasıl yapılır?
+ Dişteki çürük temizlenerek dişin özüne ulaşılır ve hastalıklı ve yumuşak doku çıkarılır. Sinir ve doku artıkları temizlenir.
+ İltihap olması durumunda diş iyileşene kadar geçici diş dolgu maddeleriyle dişin üzeri kapatılır. İltihabın üremesi durduğunda ve kök ucundan iltihap gelmesi sona erdiğinde diş kanal içerisi özel bir diş dolgu maddesiyle, kök ucuna kadar doldurulur. Kuron kısmı dolgu ya da kuron kaplama yapılarak tekrar kırılmaması ve çürümemesi için restore edilir.
+ Bazı hastalarda birden fazla seansa gerek kalmadan tek bir seansta da kanal tedavisini sağlıklı bir şekilde tamamlamak mümkündür.

Kanal Tedavisi Yapılırken Ağrı Hissedilir mi?
Modern anestezi teknikleri ve maddeleri sayesinde tedavi sırasındaki ağrı en aza indirgenmektedir. Çünkü kanal tedavisi olan diş ve onu çevreleyen kısım işlem sırasında tamamıyla uyuşmuş durumdadır. Anestezi altında tedavinin tamamlanması, hem hastanın son derece rahat ve ağrısız olarak tedavisini yaptırmasına, hem de diş hekiminin hasta reaksiyon göstermeden işlemini çok daha başarılı ve kolay olarak gerçekleştirmesine olanak verir.

Tedavi Sonrası İyileşme Nasıl Gerçekleşir, Ağrı Olur Mu?
Kanal tedaviniz bittikten sonra doğal dokulardaki enflamasyon birkaç gün süreceğinden dişinizin üzerine bastırdığınızda ağrı şikâyetiniz olabilir. Bu dönemde o bölgeye yüklenmemeniz gerekmektedir. Bir süre sonra şikâyetiniz geçecektir. Ağrı olması durumunda gerekirse hekiminizin önerdiği ağrı kesici ilaç kullanabilirsiniz.

Kanal Tedavisi Sonrasında Neler Yapılmalıdır?
Kanal tedavisi gören dişler canlılığını yitirdiği için esnekliği azalır. Bu nedenle sonrasında kırılma riski yüksektir. Bu nedenle dişin madde kaybına göre ya dolgu ile ya da kuron restorasyonu yapılarak tedaviye devam edilir. Kanal tedavisi yapılan dişin üstünde fazla madde kaybı yoksa normal dolgu yapmak, fazla madde kaybı varsa; diş duvarlarınızı destekleyecek, kırılmasını engelleyecek PORSELEN KAPLAMA yapmak gerekmektedir.

Bütün Dişlere Kanal Tedavisi Yapılabilir mi?
Kanal tedavisi ile bazı dişler kurtarılamayabilir. Kanallara girilememesi, köklerdeki kırıklar, yeterli kemik desteğinin olmaması veya dişin restore edilemeyecek kadar harap olması durumlarında kanal tedavisi yapılamayabilir.

Kanal Tedavisi Yapılmış Bir Dişin Ömrü Nedir?
Başarılı bir kanal tedavisi yapılmış bir diş, iyi bir ağız hijyeni ve aksatmadan yapılan düzenli kontroller ile uzun süre ağızda kalabilir.

Kanal Tedavisinin Alternatifi Varmıdır?
Dişin pulpası zarar gördüğünde; kanal tedavisine alternatif, dişin çekimidir. Geri kalan dişlerin fonksiyon görmesi ve sağlıklı yapılarının korunması için kaybedilen dişin yerine köprü veya implant uygulanabilir.